Egzekucja komornicza może zostać wszczęta, gdy wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym i złoży wniosek o przeprowadzenie egzekucji. Dłużnik jest zawiadamiany przy pierwszej czynności egzekucyjnej, ale w praktyce może dowiedzieć się o sprawie wcześniej z banku albo od pracodawcy. Samo wszczęcie egzekucji nie oznacza jednak, że komornik może zabrać wszystkie wpływy bez ograniczeń.

Jak zaczyna się egzekucja komornicza?

Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, najczęściej orzeczenie sądu zaopatrzone w klauzulę wykonalności. Orzeczenie nie zawsze musi być prawomocne – egzekucja może być dopuszczalna także wtedy, gdy nadano mu rygor natychmiastowej wykonalności.

Wierzyciel składa wniosek do komornika, a komornik może skierować egzekucję między innymi do rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę, emerytury, renty, wierzytelności z umowy cywilnoprawnej, ruchomości albo nieruchomości. Dłużnikowi doręcza się zawiadomienie o wszczęciu egzekucji przy pierwszej czynności egzekucyjnej. Zdarza się więc, że blokada rachunku albo informacja od pracodawcy pojawi się przed odebraniem listu z kancelarii.

Kwota wolna od zajęcia rachunku bankowego w 2026 roku

Przy zwykłych długach środki na rachunkach osoby fizycznej są wolne od zajęcia w każdym miesiącu kalendarzowym do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 1 stycznia 2026 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł brutto, dlatego miesięczna kwota wolna na rachunku wynosi:

Jest to miesięczny limit korzystania ze środków, a nie gwarancja, że na rachunku zawsze pozostanie 3604,50 zł. Wypłaty, przelewy i płatności kartą zmniejszają niewykorzystaną część limitu. Limit odnawia się na początku następnego miesiąca.

Przykład zajęcia konta

Jeżeli na początku miesiąca kwota wolna nie została jeszcze wykorzystana, a na rachunku znajduje się 5000 zł, bank powinien pozostawić do dyspozycji 3604,50 zł. Nadwyżka wynosi 1395,50 zł. Jeżeli jednak właściciel rachunku wykorzystał wcześniej w tym miesiącu 2000 zł z limitu, pozostaje mu tylko 1604,50 zł niewykorzystanej kwoty wolnej.

Ile komornik może zająć z wynagrodzenia za pracę?

Przy długu niealimentacyjnym stosuje się jednocześnie dwa ograniczenia: potrącenie nie może przekroczyć połowy wynagrodzenia, a pracownikowi trzeba pozostawić kwotę wolną odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu po obowiązkowych odliczeniach. Przy niepełnym etacie kwota wolna jest zmniejszana proporcjonalnie.

Nie istnieje jedna kwota netto prawidłowa dla wszystkich pracowników. Na wynik wpływają między innymi PIT-2, koszty uzyskania przychodu, ulgi podatkowe oraz PPK. Dla standardowego rozliczenia pełnego etatu, z PIT-2, podstawowymi kosztami uzyskania i bez PPK, orientacyjna kwota netto minimalnego wynagrodzenia w 2026 roku wynosi około 3605,85 zł. Kalkulator pozwala tę wartość zmienić.

Emerytura i renta – limity od 1 marca 2026 roku

Przy emeryturach i rentach znaczenie ma zarówno maksymalny procent potrącenia, jak i kwota wolna. ZUS podaje następujące kwoty obowiązujące od 1 marca 2026 roku:

Kalkulator posługuje się kwotą świadczenia brutto, ponieważ procentowe granice potrąceń są odnoszone do świadczenia przed odliczeniem podatku i składki zdrowotnej. Wynik ma charakter orientacyjny – rzeczywiste rozliczenie wykonuje organ rentowy.

Umowa zlecenie i umowa o dzieło

Nie każda należność z umowy cywilnoprawnej może zostać automatycznie zajęta w całości. Ochronę podobną do wynagrodzenia za pracę stosuje się do świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania, albo do świadczeń stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną.

Jeżeli wynagrodzenie jest jednorazowe i nie spełnia tych warunków, wierzytelność może zostać zajęta w całości. W praktyce komornik lub podmiot wypłacający środki może wymagać dokumentów potwierdzających regularność wypłat i ich znaczenie dla utrzymania dłużnika.

Opłaty komornicze – ile wynosi 10%, 3% i opłata przy umorzeniu?

Koszty komornicze obejmują opłaty komornicze oraz niezbędne wydatki poniesione w toku postępowania. Standardowa opłata w egzekucji świadczeń pieniężnych wynosi 10% wartości świadczenia faktycznie wyegzekwowanego.

Suma opłat stosunkowych w jednej sprawie nie może co do zasady przekroczyć 50 000 zł. Do podstawy opłaty wlicza się należność główną, odsetki, koszty i inne należności uboczne, ale nie wlicza się kosztów zastępstwa prawnego ani kosztów komorniczych należnych w tej samej egzekucji.

Wpłata do wierzyciela a wpłata do komornika

Stawka 3% dotyczy wpłaty dokonanej do rąk komornika albo na rachunek kancelarii w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia. Wpłata bezpośrednio wierzycielowi nie jest świadczeniem wyegzekwowanym przez komornika. Może natomiast prowadzić do umorzenia, przy którym zastosowanie mają reguły z art. 29 ustawy o kosztach komorniczych.

Przy umorzeniu na wniosek wierzyciela albo wskutek jego bezczynności zasadą jest obciążenie wierzyciela opłatą 5% od świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. Jeżeli jednak wierzyciel wykaże, że przyczyną umorzenia była zapłata bezpośrednio do niego lub porozumienie zawarte z dłużnikiem, opłata może obciążyć dłużnika: 5% przy zapłacie lub porozumieniu w terminie miesiąca od zawiadomienia i 10% po upływie tego terminu. Dla świadczeń powtarzających się obowiązuje przepis szczególny.

Dodatkowe wydatki

Poza opłatą stosunkową w sprawie mogą powstać rzeczywiście potrzebne wydatki, między innymi koszty korespondencji, uzyskania dokumentów i informacji, ogłoszeń, biegłych, tłumaczy, przejazdów, transportu specjalistycznego, dozoru albo przechowywania zajętych rzeczy. Nie oznacza to, że każda egzekucja automatycznie generuje wszystkie te pozycje.

Co zrobić, gdy zajęcie albo koszty wydają się błędne?

Najpierw ustal, czego dotyczy problem. Inny środek służy do zakwestionowania czynności komornika, inny do podważenia samego tytułu wykonawczego, a jeszcze inny do obniżenia opłaty egzekucyjnej.

Wniosek o obniżenie opłaty egzekucyjnej

Dłużnik może złożyć wniosek o obniżenie opłaty egzekucyjnej, gdy przemawiają za tym szczególne okoliczności dotyczące nakładu pracy komornika albo sytuacji majątkowej i wysokości dochodów dłużnika. Termin wynosi 7 dni od doręczenia postanowienia o pobraniu lub ustaleniu opłaty. Opłata obniżona nie może być niższa niż jedna trzecia opłaty należnej, a zarazem nie niższa niż 200 zł.

Najczęstsze pytania o zajęcie i koszty komornicze